Temel Dosya ve Dizin Gezinme Komutları

# Bulunulan dizini göster (Print Working Directory)
pwd

# Dizin içeriğini detaylı ve gizli dosyalarla listele
ls -lah

# Dizin değiştir (Klasöre git)
cd /var/log

# Bir üst dizine çık
cd ..

# Kullanıcının ana ev dizinine dön
cd ~

# Yeni klasör oluştur (-p parametresi iç içe oluşturur)
mkdir -p /var/www/sitem/public

Dosya İşlemleri ve Metin Görüntüleme

# Boş dosya oluştur
touch index.php

# Dosyayı kopyala (Klasör kopyalamak için -r kullanılır)
cp dosya.txt /home/yedek/
cp -r /var/www/html /var/www/html_yedek

# Dosyayı taşı veya yeniden adlandır
mv eski_ad.txt yeni_ad.txt

# Dosyayı sil (-rf klasörleri zorla siler - DİKKAT!)
rm dosya.txt
rm -rf /gecici_klasor

# Dosya içeriğini terminale yazdır
cat /etc/hosts

# Büyük dosyaları sayfa sayfa oku (Çıkış için q)
less /var/log/syslog

# Dosyanın son 50 satırını canlı olarak izle (Log takibi)
tail -f -n 50 /var/log/nginx/error.log

# Metin içinde kelime ara
grep -rn "DB_PASSWORD" /var/www/html/

Sistem Durumu ve Donanım Bilgisi

# Disk kullanım durumunu insan tarafından okunabilir (GB/MB) formatta göster
df -h

# Belirli bir klasörün boyutunu hesapla
du -sh /var/www/*

# Bellek (RAM) kullanımını megabayt cinsinden göster
free -m

# Anlık işlemci ve işlem (process) listesini izle
top
# veya gelişmiş hali (varsa):
htop

# Sunucunun kaç gündür açık olduğunu ve yük ortalamasını gör
uptime